Jak powstaje złoto? Naturalne procesy i rodzaje złota

Złoto fascynuje ludzi od tysięcy lat. Jego blask, niezwykła trwałość i wartość rynkowa sprawiły, że ten szlachetny kruszec stał się symbolem bogactwa i władzy oraz obiektem pożądania, najpierw faraonów, później poszukiwaczy złota, a teraz – inwestorów.

Złoto ma niezwykłe cechy, ponieważ jest odporne na korozje i plastyczne. To sprawia, że od wieków jest ważnym surowcem w wykorzystywanym w jubilerstwie oraz w ekonomii. Tyle z powszechnej wiedzy. Ale czy wiesz, jak naprawdę powstaje złoto? Skąd wzięło się na Ziemi i dlaczego jest tak rzadkie?

To niezwykle fascynująca historia, dlatego w tym artykule odpowiemy na te pytania wyjaśniając, jak tworzy się złoto w naturze i w ziemi, jak tworzą się samorodki złota, w jaki sposób jubilerzy otrzymują białe i różowe złoto oraz wyjaśnimy, czym tak naprawdę jest czarne złoto. Zaczynamy temat złoto: jak powstaje i co warto o nim wiedzieć.

Jak powstaje złoto w naturze?

Przenieśmy się miliardy lat wstecz i prześledźmy, jak powstaje złoto w naturze. Ten kruszec jest o wiele starszy niż Ziemia i powstał po zderzeniach gwiazd neutronowych i wybuchów supernowych. W trakcie zderzeń zachodził tzw. proces r, czyli reakcja syntezy ciężkich pierwiastków z lżejszymi. Podczas takich kosmicznych kataklizmów tworzyły się atomy złota, które z pyłem gwiezdnym przeniosły się do młodego jeszcze Układu Słonecznego.

Gdy Ziemia dopiero się kształtowała, część tego kosmicznego złota wniknęła w jej wnętrze. Stopniowo, w wyniku ruchów magmy i procesów geochemicznych, złoto migrowało ku skorupie ziemskiej. Jego ilość w ziemi jest jednak minimalna. Szacunkowo, na każdy milion ton skał przypada zaledwie kilka gramów złota. Wiesz już, dlaczego złoto jest tak rzadkie i cenne. Teraz przejdziemy do kolejnej części i wyjaśnimy, jak powstaje złoto na Ziemi.

Jak powstaje złoto w ziemi? Procesy geologiczne

Główną rolę w procesie tego, jak powstaje złoto w ziemi, odgrywają procesy hydrotermalne i magmowe.

Gorące roztwory przesycone metalami przepływają przez szczeliny skalne, a zawarte w nich cząsteczki złota wytrącają się w miarę spadku temperatury, tworząc tzw. żyły kwarcowe, czyli pierwotne złoża złota. Z czasem procesy erozji uwalniają metal z tych skał, a woda transportuje go dalej, gdzie osadza się w postaci złóż wtórnych, zwanych aluwialnymi.

Takie osady powstają w dolinach rzek, gdzie cięższe cząstki złota opadają na dno. To właśnie w tych miejscach poszukiwano złota w czasie historycznych gorączek złota: od Kalifornii po Klondike.

Jak powstają samorodki złota?

Samorodki złota to naturalne fragmenty czystego metalu o różnej wielkości. Mogą być to drobinki, a także kilkukilogramowe bryły. Jak powstają złote samorodki? Złoto wytrąca się z roztworów hydrotermalnych, a później pod wpływem ciśnienia, czasu i działania wody łączy się w większe części. Strumienie wodne transportują drobne cząstki, które pozostają w miejscach z wolniejszym prądem, czyli na dnach rzek i w fałdach żwiru.

Niestety, w naturze warunki, które mogłyby sprzyjać tworzeniu się samorodków, występują bardzo rzadko. Z tego powodu znalezienie złotego samorodka to prawdziwa rzadkość i powód do świętowania. Największe odkryte samorodki miały nawet kilkanaście kilogramów i stanowią cenne eksponaty muzealne.

Jak powstaje białe złoto?

Białe złoto to stop, który powstaje przez połączenie czystego złota z metalami takimi jak nikiel, pallad lub platyna. W efekcie tego, jak białe złoto powstaje, może wyróżnić się elegancją złota i chłodnym blaskiem srebra. Obecność wcześniej wspomnianych metali wybiela żółty kolor złota, tworząc surowiec w odcieniach od jasnoszarego po srebrzysty.

W procesie tego, jak powstaje białe złoto, istotne jest zabezpieczenie jego trwałości i połysku. W tym celu powierzchnię białego złota często pokrywa się cienką warstwą rodu. Rod to niezwykle twardy i odporny metal z tej samej grupy co platyna.

Białe złoto jest cenione w jubilerstwie i najczęściej wykorzystywane do obrączek lub pierścionków zaręczynowych. Wtedy często łączy się go z diamentami.

Jak powstaje różowe złoto?

Różowe złoto (znane też jako czerwone złoto) ma ciepły odcień dzięki domieszce miedzi, a czasem także niewielkiej ilości srebra. To jak powstaje różowe złoto jest równie ważne, jak skład stopu – im więcej miedzi w stopie, tym intensywniejszy kolor. Standardowy stop zawiera ok. 75% czystego złota, 20% miedzi i 5% srebra.

Kolor różowego złota jest elegancki i nieco romantyczny – nic dziwnego, że biżuteria z różowym złotem cieszy się tak dużą popularnością wśród klientów i projektantów na całym świecie. Sposób, jak różowe złoto powstaje sprawia, że surowiec wyróżnia się trwałością i odpornością na zarysowania, a także doskonale łączy się z białym i żółtym złotem w najróżniejszych produktach jubilerskich.

Czarne złoto – czym jest i jak powstaje?

Określenie „czarne złoto” bywa mylące, ponieważ może mieć różne znaczenia.

W języku potocznym odnosi się do ropy naftowej – surowca energetycznego, którego wydobycie przynosi ogromne zyski i ma istotne znaczenie dla światowej gospodarki. W jubilerstwie czarne złoto to złoto poddane specjalnej obróbce powierzchniowej, nadającej mu głęboki, ciemny kolor o metalicznym połysku.

Przedstawmy pokrótce proces, jak powstaje czarne złoto: złoto pokrywa się tlenkami, grafitem, rodem lub stosuje się techniki oksydacji i laserowego utwardzania powierzchni. Tego rodzaju modyfikacje wpływają nie tylko na kolor, ale również na strukturę metalu. Skutkiem procesu powstawania czarnego złota jest większa odporność na zarysowania i matowienie.

Czarne złoto stało jest niezwykle modne w jubilerstwie i wykorzystywane do produkcji luksusowych zegarków, obrączek i biżuterii dla kobiet i mężczyzn, nieco w opozycji do diamentów i jasnych kamieni szlachetnych.

Pamiętaj jednak, że czarne złoto nie jest naturalną odmianą złota. Nie występuje w przyrodzie, lecz jest wynikiem nowoczesnych technologii oraz kreatywnego podejścia projektantów. Jego nazwa i popularność mają charakter marketingowy.

FAQ – Jak powstaje złoto?

Jak długo powstaje złoto w naturze?

Złoto powstawało miliardy lat temu podczas zderzeń gwiazd neutronowych i wybuchów supernowych. Proces jego formowania zakończył się jeszcze zanim powstała planeta Ziemia.

Chcesz dowiedzieć się więcej o złocie jako inwestycji?
Sprawdź nasze pozostałe artykuły edukacyjne oraz aktualne informacje o złocie inwestycyjnym, jego cenach i formach zakupu.