Złoto – jakie próby występują na rynku?
Kupując złotą biżuterią lub sztabki złota, rzadko mamy do czynienia z w pełni czystym metalem. Aby być świadomym konsumentem lub inwestorem, warto wiedzieć, jakie próby ma złoto i dlaczego jest to tak istotne podczas zakupów.
Wybór konkretnego oznaczenia ma nie tylko wpływ na cenę, ale przede wszystkim na trwałość, barwę oraz wartość inwestycyjną przedmiotu. Zrozumienie, jakie próby ma złoto, pozwala uniknąć pomyłek i dokonać świadomego zakupu, dopasowanego do indywidualnych potrzeb – estetycznych lub finansowych. W tym artykule przyjrzymy się najpopularniejszym oznaczeniom prób, jakie ma złoto, stosowanym w Polsce i na świecie.
Co oznacza próba złota?
Próba złota określa, ile czystego złota znajduje się w stopie metali. Próbę złota wyraża się w promilach. Na przykład, jeśli stop zawiera 58,5% czystego złota, mówimy o próbie 585. Czyste złoto jest metalem wyjątkowo miękkim i plastycznym, dlatego wszelkie przedmioty wykonane z tego kruszcu bez domieszek, łatwo by się zarysowywały i odkształcały.
Do złota dodaje się więc inne metale, takie jak miedź, srebro, pallad czy cynk, aby zwiększyć twardość i trwałość wyrobów. Skala prób pozwala precyzyjnie określić, jak dużo czystego złota znajduje się w danym stopie, a to przekłada się na jego wartość rynkową.
Jakie próby ma złoto jubilerskie?
W jubilerstwie stosuje się różne mieszanki, których zadaniem jest pogodzenie pięknego wyglądu biżuterii z jej funkcjonalnością. Poniższe zestawienie przedstawia, jakie są próby złota najczęściej spotykane w salonach jubilerskich:
- Próba 333 (8 karatów): Zawiera 33,3% czystego złota. To najtańsza opcja – ze względu na dużą zawartość innych metali z czasem może śniedzieć (utleniać się), ale charakteryzująca się dużą twardością.
- Próba 375 (9 karatów): Bardzo popularna w Wielkiej Brytanii, rzadziej spotykana w Polsce. Oferuje nieco większą zawartość kruszcu niż „333” i zachowuje wysoką odporność na uszkodzenia.
- Próba 585 (14 karatów): Standardowa i najpopularniejsza próba biżuteryjna. Ma wysoką zawartość złota i świetnie właściwości użytkowe. Jest odporna na zarysowania i zachowuje piękny blask przez wiele lat.
- Próba 750 (18 karatów): Uznawana za złotą klasę premium. Zawiera 75% czystego kruszcu, ma intensywny żółty kolor i jest ceniona w produkcji ekskluzywnej biżuterii. Jest jednak nieco miększa niż próba 585.
Złoto próby 999 – czym się wyróżnia?
Złoto próby 999 (znane jako 24-karatowe), to produkt zawierający 99,9% złota. Jest bardzo miękki, więc nie produkuje się z niego biżuterii, ponieważ pierścionek lub bransoleta o takim składzie mogłyby się wygiąć w dłoniach.
Próba 999 jest zarezerwowana dla celów inwestycyjnych. To właśnie z niej wykonuje się sztabki lokacyjne oraz monety bulionowe. Wybierając takie produkty inwestor ma pewność, że w najmniejszej masie koncentruje się gwarancja najwyższej wartości. Takie sztabki i monety można też z łatwością odsprzedać w dowolnym miejscu na świecie.
Białe złoto – jakie próby występują?
Wiele osób zastanawia się, jakie próby ma białe złoto i czy różnią się one od tych kojarzonych z klasycznym kruszcem. Odpowiedź jest prosta: białe złoto to stop złota żółtego z metalami takimi jak pallad, nikiel czy srebro. Często jest dodatkowo rodowane dla uzyskania srebrzystego połysku.
Jeśli chodzi o białe złoto jakie próby przyjmuje, najczęściej spotkamy się z oznaczeniami 585 oraz 750. Oznacza to, że zawartość czystego złota w białym pierścionku próby 585 jest dokładnie taka sama, jak w żółtym pierścionku tej samej próby. Różnica tkwi jedynie w składzie pozostałych 41,5% stopu, które odpowiadają za zmianę koloru.
Jak sprawdzić próbę złota?
Najprostszym sposobem na zweryfikowanie autentyczności i jakości wyrobu jest odnalezienie cechy probierczej. Jest to mikroskopijne oznaczenie wybite na wewnętrznej stronie pierścionka, na zapięciu łańcuszka lub na powierzchni sztabki.
W Polsce nadzór nad cechami probierczymi sprawują Urzędy Probiercze. Stosują one konkretne symbole graficzne (np. głowa rycerza dla złota). Dodatkowo, przy zakupach inwestycyjnych, do każdej sztabki powinien być dołączony certyfikat autentyczności (np. CertiCard), który potwierdza czystość metalu i jego wagę.
Która próba złota jest najlepsza?
To, jaka próba złota będzie najlepsza dla Ciebie, zależy od przeznaczenia złotego przedmiotu. Jeśli szukasz biżuterii do noszenia na co dzień, np. obrączek ślubnych, najlepszym wyborem będzie próba 585 – jest trwała, nie czernieje i ma świetny stosunek jakości do ceny.
Jeśli jednak Twoim celem jest zabezpieczenie oszczędności, jedynym słusznym wyborem jest próba 999. W tym przypadku nie płacisz za projekt czy twardość, lecz za czystą wartość metalu szlachetnego.
FAQ – próby złota
W Polsce w branży jubilerskiej zdecydowanie dominuje próba 585 (14 karatów). W przypadku tańszej biżuterii często spotyka się próbę 333 (8 karatów).
Wyższa próba to większa zawartość czystego złota i wyższa wartość, ale nie zawsze lepsza funkcjonalność. Próba 750 jest bardziej miękka i podatna na zarysowania niż próba 585.
Do celów inwestycyjnych najlepsza jest próba 999 (24 karatów), ponieważ sztabki i monety bulionowe o tej czystości są uznawane na całym świecie.
Nie, białe złoto ma te same próby (np. 333, 585, 750). Kolor wynika z rodzaju domieszek, a nie z innej zawartości czystego złota.